20.06.2025 Dr Natalia Ochocka-Lewicka z ICTER realizuje prestiżowy staż badawczy na Stanfordzie, rozwijając metody edycji genów z wykorzystaniem techniki CRISPR/Cas.
Początek nowego rozdziału w karierze młodej badaczki i szansa na przełom w immunoonkologii – tak można opisać czteromiesięczny pobyt dr Natalii Ochockiej-Lewickiej na Stanford University School of Medicine. Wyjazd odbywa się w ramach grantu SONATINA 8 i koncentruje się na badaniach nad precyzyjną edycją genomu w komórkach układu odpornościowego.
W poszukiwaniu świętego Graala medycyny
Dr Natalia Ochocka-Lewicka, związana od 2023 r. z ICTER, rozpoczęła czteromiesięczny staż badawczy jako Visiting Postdoctoral Scholar w prestiżowej grupie prof. Le Conga na Stanford University. Wyjazd trwa od początku maja do końca sierpnia 2025 r.
Gospodarzem stażu jest Cong Group – zespół badawczy znany z pionierskich prac nad edycją genów i profilowaniem pojedynczych komórek z wykorzystaniem uczenia maszynowego. Sam prof. Cong współtworzył jedne z pierwszych na świecie narzędzi opartych na systemie CRISPR/Cas9, które zrewolucjonizowały terapie genowe i stały się podstawą rozwoju nowoczesnej medycyny molekularnej.
„W ramach współpracy z zespołem prof. Le Conga z Uniwersytetu Stanforda pracujemy nad dalszym zrozumieniem, jak układ odpornościowy rozpoznaje komórki nowotworowe. Moim celem jest zbadanie mechanizmów prezentacji antygenów – czyli sposobu, w jaki komórki odpornościowe informują się o obecności zagrożenia w postaci nowotworu. Dzięki narzędziom biologii molekularnej, takim jak CRISPR/Cas, możemy wyłączać konkretne geny i obserwować, jak ich brak wpływa na funkcjonowanie komórek odpornościowych. To pozwala nam określić, które geny są kluczowe w procesie rozpoznawania i zwalczania raka” – mówi dr Natalia Ochocka-Lewicka.
Projekt realizowany przez dr Ochocką-Lewicką nosi tytuł: „Badanie dynamiki prezentacji antygenów poprzez kompleks MHCII w ucieczce immunologicznej raka za pomocą multimodalnego sekwencjonowania pojedynczych komórek”. Jego celem jest rozwój metod edycji genów CRISPR/Cas w komórkach odpornościowych oraz zastosowanie ich do badania mechanizmów prezentacji antygenów przez cząsteczki MHCII w kontekście ucieczki nowotworów spod nadzoru układu odpornościowego.
Projekt koncentruje się na jednym z najbardziej aktualnych i dynamicznie rozwijanych tematów współczesnej immunologii nowotworów. Nowatorskie podejście, łączące biologię molekularną, immunologię i technologię sekwencjonowania pojedynczych komórek, pozwala uchwycić złożone procesy biologiczne z unikalną precyzją. Ostatecznym celem projektu jest identyfikacja czynników, które decydują o skuteczności immunoterapii nowotworów – jednej z najważniejszych i najszybciej rozwijających się dziedzin współczesnej medycyny.
Od mikrogleju do Doliny Krzemowej
Dr Ochocka-Lewicka od lat prowadzi badania na styku neurobiologii i immunologii nowotworów. W swojej pracy doktorskiej, zrealizowanej w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN, badała rolę mikrogleju – wyspecjalizowanych komórek odpornościowych mózgu – w glejakach. Jako jedna z pierwszych w Polsce zastosowała techniki sekwencjonowania pojedynczych komórek do opisu mikrośrodowiska nowotworowego w ośrodkowym układzie nerwowym.
Jest laureatką prestiżowego stypendium L’Oréal-UNESCO „Dla Kobiet i Nauki”, kierowniczką projektów badawczych NCN i współautorką publikacji w Nature Communications i Cell Reports. W ICTER należy do Zespołu Genomiki Obliczeniowej kierowanego przez dr Marcina Tabakę, który skupia się na wykorzystaniu wysokowydajnych technologii sekwencjonowania pojedynczych komórek w celu zrozumienia heterogeniczności komórkowej zdrowych i chorych złożonych tkanek, ze szczególnym uwzględnieniem oka.
„W moich badaniach poszukuję czynników wpływających na skuteczność immunoterapii, która stanowi jedną z najbardziej obiecujących dróg leczenia nowotworów. Stosowana od 2011 na świecie i od ponad dekady w Polsce, immunoterapia z roku na rok pozwala ocalić coraz większą liczbę pacjentów oraz pomaga poprawić jakość ich życia, dowodząc że jest to dobry kierunek rozwoju. Dlatego, moim celem jest zidentyfikowanie barier utrudniających skuteczną odpowiedź immunologiczną, by umożliwić leczenie wśród pacjentów którzy obecnie się nie kwalifikują, lub u których terapia okazała się nie skuteczna” – dodaje dr Natalia Ochocka-Lewicka.
Staż w Dolinie Krzemowej to nie tylko prestiżowy krok w karierze naukowczyni, ale także szansa na transfer nowoczesnych technologii do polskich laboratoriów. Po zakończeniu pobytu w Stanfordzie, dr Ochocka-Lewicka planuje wdrożyć zdobyte metody i podejścia w pracy badawczej w Polsce – rozwijając projekty związane z immunoterapią i funkcją układu odpornościowego w chorobach neurologicznych i nowotworowych.
Jej badania wpisują się w globalny trend poszukiwania spersonalizowanych terapii genowych i immunologicznych – takich, które będą skuteczne, precyzyjne i mniej obciążające dla pacjentów. Dzięki pracy badaczek, takich jak dr Natalia Ochocka-Lewicka, polska nauka zyskuje międzynarodową renomę i realny wpływ na przyszłość medycyny.
