18.06.2025

25 lat Sd-OCT, 50 lat Profesora i ani śladu aberracji. Wyjątkowy jubileusz w ICTER

Jest współtwórcą technologii, która zrewolucjonizowała diagnostykę oka. Kieruje międzynarodowym centrum badawczym. Zmieniał oblicze polskiej nauki wtedy, gdy inni dopiero pisali granty. Teraz świętuje podwójny jubileusz: 50. urodziny i 25 lat od odkrycia techniki Sd-OCT.

Prof. Maciej Wojtkowski, założyciel I dyrektor ICTER, kończy 50 lat. Trudno o bardziej symboliczny moment – dokładnie 25 lat temu, w 1999 r., współtworzył przełomową technikę obrazowania optycznego spektralnej tomografii optycznej (Sd-OCT), która dziś jest standardem w diagnostyce chorób siatkówki i nerwu wzrokowego.

Dzięki jego badaniom możliwe stało się nieinwazyjne, ultraszybkie i niezwykle precyzyjne „zaglądanie” do wnętrza oka – bez skalpela i z dokładnością do mikrometra. Technologia ta wpłynęła na życie milionów pacjentów na całym świecie i ugruntowała pozycję Polski w światowej elicie optyki biomedycznej.

Od Torunia, przez Wiedeń i MIT – i z powrotem

W swojej karierze prof. Wojtkowski kierował Zakładem Chemii Fizycznej w Instytucie Fizyki PAN, był profesorem Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, współpracował z Massachusetts Institute of Technology i Harvard Medical School. Obecnie jako szef ICTER kieruje zespołem kilkudziesięciu naukowców z różnych dziedzin, prowadząc badania nad kolejną generacją metod obrazowania struktur biologicznych i dynamicznych procesów w oku.

Jest laureatem Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, członkiem Academia Europaea, autorem ok. 10 patentów – w tym klinicznego prototypu Sd‑OCT – oraz ok. 260 publikacji, z czego ponad 130 w czołowych czasopismach. Jego prace cytowano już tysiące razy, co potwierdza pozycję lidera w światowej optyce medycznej. Ale poza tym ma też talent do inspirowania młodych naukowców i zarażania ich pasją do fizyki światła.

50 to tylko liczba. Ale jaka!

„Nie mam czasu myśleć o wieku. Mam wrażenie, że najlepsze badania dopiero przede mną” – żartuje prof. Wojtkowski w kuluarach, między kolejnym seminarium a pomiarem w laboratorium.

W ICTER świętowano jego urodziny symbolicznie, ale z uznaniem dla roli, jaką odegrał w tworzeniu miejsca, które dziś wyznacza kierunki w badaniach nad wzrokiem i optyką medyczną.